പോര്‍വിളിക്കിടയിലും വെടിനിര്‍ത്തലിനായി ട്രംപ് തീവ്രശ്രമം നടത്തി, ഉടമ്പടിയില്‍ അതൃപ്തനായി നെതന്യാഹു, സമാധാനം ഇപ്പോഴും അകലെ തന്നെ

Trump Pushed Hard for Ceasefire Amidst Rhetoric; Netanyahu Dissatisfied; Peace Still Far Away

എന്‍ പ്രഭാകരന്‍

ദുബായ് : ഇറാനെ തീര്‍ത്തുകളയുമെന്ന് ആവര്‍ത്തിച്ചു ഭീഷണി മുഴക്കുമ്പോഴും പാകിസ്ഥാന്‍ വഴി ഒരു വെടിനിറുത്തല്‍ ധാരണയ്ക്കായി അമേരിക്കന്‍ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് കൊണ്ടുപിടിച്ച ശ്രമങ്ങള്‍ നടത്തിയിരുന്നുവെന്ന് റിപ്പോര്‍ട്ട്. ഇറാനുമായി താല്‍ക്കാലിക വെടിനിര്‍ത്തല്‍ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്ക് മധ്യസ്ഥത വഹിക്കാന്‍ ഇസ്ലാമാബാദിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് വൈറ്റ് ഹൗസാണെന്ന് ഫിനാന്‍ഷ്യല്‍ ടൈംസ് റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്യുന്നു.

നിഷ്പക്ഷത പാലിച്ച മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ അയല്‍രാജ്യം വഴി യുഎസ് പിന്തുണയുള്ള വാഗ്ദാനം കൈമാറിയാല്‍ ഇറാന്‍ അത് അംഗീകരിക്കാന്‍ കൂടുതല്‍ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് അമേരിക്ക കണക്കുകൂട്ടി. ഇതാണ് പാകിസ്ഥാനെ ആശ്രയിക്കാന്‍ കാരണമായത്.

പാകിസ്താന്‍ സ്വയം ഒരു സമാധാനപ്രവര്‍ത്തകനായി ചമയാന്‍ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും,  പാകിസ്താന്റെ സ്വതന്ത്ര നയതന്ത്ര നിലപാടിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നതാണ് ഈ റിപ്പോര്‍ട്ട്. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് ഇറാന് നേരെ ഭീഷണികള്‍ മുഴക്കുകയും ടെഹ്റാന്‍ സമാധാനത്തിനായി 'യാചിക്കുകയാണെന്ന്' അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്തപ്പോഴും, വെടിനിര്‍ത്തല്‍ കരാറിന് പിന്നണിയില്‍ തിരക്കിട്ട ശ്രമം നടക്കുകയായിരുന്നു. 

തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനായി ഇറാനെ സമ്മതിപ്പിക്കാന്‍ ആഴ്ചകളോളം ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇസ്ലാമാബാദിനെ ആശ്രയിച്ചു. പാകിസ്ഥാന്‍ സൈനിക മേധാവി അസിം മുനീറിന്റെ നേതൃത്വത്തില്‍ നടന്ന രഹസ്യ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കൊടുവില്‍ ചൊവ്വാഴ്ച രാത്രി യുഎസ്, ഇസ്രായേല്‍, ഇറാന്‍ എന്നിവര്‍ രണ്ടാഴ്ചത്തെ വെടിനിര്‍ത്തലിന് സമ്മതിച്ചു.

പുറമെ ഇറാനെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, വര്‍ദ്ധിച്ചുവരുന്ന എണ്ണവിലയും ഇറാനിയന്‍ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രതിരോധ ശേഷിയും ട്രംപിനെ ആശങ്കപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. അതിനാല്‍ ഒരു വെടിനിര്‍ത്തലിനായി അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു.

മുസ്ലിം ഭൂരിപക്ഷ രാജ്യമെന്ന നിലയില്‍ ഇറാന് മേല്‍ സ്വാധീനം ചെലുത്താന്‍ പാകിസ്ഥാന് സാധിക്കുമെന്ന് യുഎസ് വിശ്വസിച്ചു. പാകിസ്ഥാന്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ഷെഹ്ബാസ് ഷെരീഫ് പുറത്തുവിട്ട പ്രസ്താവന വൈറ്റ് ഹൗസ് നേരത്തെ തന്നെ അംഗീകരിച്ചതായിരുന്നു.

എന്നാല്‍, ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ നേതൃത്വം വെടിനിര്‍ത്തലിന് അനുകൂലമായിരുന്നെങ്കിലും, സൈനിക ശക്തിയായ ഐആര്‍ജിസി ഇതിനെ എതിര്‍ത്തിരുന്നു. സൗദി അറേബ്യയിലെ ജുബൈലിന് നേരെയുണ്ടായ ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണം ചര്‍ച്ചകളെ തകര്‍ക്കാന്‍ കാരണമാകുമായിരുന്നുവെങ്കിലും പാകിസ്ഥാന്‍ പണിപ്പെട്ട് ഇറാനെ ചര്‍ച്ചാ മേശയിലെത്തിച്ചു.

ബുധനാഴ്ച ഉച്ചയ്ക്ക് ഷെരീഫുമായി നടത്തിയ സംഭാഷണത്തിന് ശേഷം ഇറാന്‍ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്‌കിയാന്‍ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കായി പ്രതിനിധികളെ ഇസ്ലാമാബാദിലേക്ക് അയക്കാന്‍ സമ്മതിച്ചു.

പക്ഷേ, ഈ വെടിനിറുത്തല്‍ എന്തു ഫലമുണ്ടാക്കുമെന്നു കണ്ടറിയണം. ഇസ്രായേലിന് ഇപ്പോഴത്തെ ധാരണയോട് താത്പര്യമില്ല. ഇറാനെ നിലംപരിശാക്കി, അവിടെ ഭരണമാറ്റം കൊണ്ടുവരണമെന്നാണ് ഇസ്രായേല്‍ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. അല്ലാത്ത കാലത്തോളം ഇറാന്‍ തങ്ങള്‍ക്ക് ഒരു ഭീഷണിയാണെന്ന് ഇസ്രായേല്‍ കരുതുന്നു. 

ഡൊണാള്‍ഡ് ട്രംപ് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയതുപോലെ ഇറാന്റെ 'മുഴുവന്‍ നാഗരികതയുടെയും' അന്ത്യത്തിലൂടെയല്ല യുദ്ധം അവസാനിക്കുന്നതെന്നതാണ് ഇസ്രായേലിനെ ചൊടിപ്പിക്കുന്നത്. 40 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തിന് ശേഷം ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന് അതിജീവിക്കാനും പുനര്‍നിര്‍മ്മാണം നടത്താനും അവസരം നല്‍കുന്നതാണ് രണ്ടാഴ്ചത്തെ വെടിനിര്‍ത്തലെന്നാണ് ഇസ്രായേല്‍ കരുതുന്നത്. അതുകൊണ്ടു തന്നെയാണ് ലബനനില്‍ ഘോരമായ ആക്രമണം അഴിച്ചുവിട്ട് സമാധാന അന്തരീക്ഷം ഇല്ലാതാക്കാന്‍ ഇസ്രായേല്‍ ശ്രമിച്ചതും.

ട്രംപ് ഭരണകൂടം പറയുന്നത് തങ്ങള്‍ വിജയിച്ചു എന്നാണ്. വൈറ്റ് ഹൗസ് പ്രസ് സെക്രട്ടറി കരോലിന്‍ ലീവിറ്റ് ഇതിനെ 'അമേരിക്കയുടെ വിജയം' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. എന്നാല്‍ യുദ്ധം തുടരാന്‍ ആഗ്രഹിച്ച ഇസ്രായേല്‍ കൂടുതല്‍ ജാഗ്രതയിലാണ്. 'ഇസ്രായേലിന് ഇനിയും ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ പൂര്‍ത്തിയാക്കാനുണ്ട്,' എന്നാണ് വെടിനിര്‍ത്തല്‍ പ്രഖ്യാപനത്തിന് ശേഷം പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിന്‍ നെതന്യാഹു പ്രതികരിച്ചത്.

തങ്ങളുടെ വിജയത്തിന് തെളിവായി ട്രംപും സംഘവും രണ്ട് പ്രധാന കാര്യങ്ങളാണ് ഉയര്‍ത്തിക്കാട്ടുന്നത്:

യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കാന്‍ ഇറാനെ അനുവദിക്കില്ലെന്നും, നശിപ്പിക്കപ്പെട്ട ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളിലെ യുറേനിയം രാജ്യത്തിന് പുറത്തേക്ക് കൊണ്ടുപോകുമെന്നും അവര്‍ അവകാശപ്പെടുന്നു.

ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കാന്‍ ഇറാന്‍ സമ്മതിച്ചത് ടെഹ്റാന്റെ കീഴടങ്ങലായി അവര്‍ ചിത്രീകരിക്കുന്നു. പക്ഷേ, മണിക്കൂറുകള്‍ക്കം ഇറാന്‍ വീണ്ടും ഹോര്‍മുസ് അടച്ചതോടെ വീണ്ടും ട്രംപ് കൊലവിളി നടത്തേണ്ട അവസ്ഥയുണ്ടായിരിക്കുകയാണ്.

എന്നാല്‍ ഈ രണ്ട് അവകാശവാദങ്ങളും സംശയാസ്പദമാണെന്നാണ് ഇസ്രായേല്‍ പറയുന്നത്. ആണവ പദ്ധതിയില്‍ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാമെന്ന് ഇറാന്‍ സമ്മതിച്ചതിന് തെളിവുകളില്ല. പകരം, ഉപരോധങ്ങള്‍ നീക്കാനാണ് അവര്‍ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്, ഇത് ഇറാനിലേക്ക് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളര്‍ ഒഴുകാന്‍ കാരണമാകുമെന്ന് ഇസ്രായേല്‍ ഭയക്കുന്നു. കൂടാതെ, ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കപ്പലുകളില്‍ നിന്ന് ഫീസ് ഈടാക്കുമെന്ന് ഇറാന്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നുണ്ട്. ഇത് വഴി വര്‍ഷത്തില്‍ 80 ബില്യണ്‍ ഡോളര്‍ വരെ വരുമാനം നേടാന്‍ ഇറാന് സാധിച്ചേക്കും.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മാസങ്ങള്‍ മാത്രം ബാക്കി നില്‍ക്കെ, വ്യക്തമായ ഫലമില്ലാത്ത മറ്റൊരു യുദ്ധത്തെക്കൂടി അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടി വരുന്നത് നെതന്യാഹുവിന് വെല്ലുവിളിയാണ്. 'കരാറിലൂടെയോ അല്ലെങ്കില്‍ വീണ്ടും യുദ്ധം ചെയ്‌തോ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ നേടും' എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാഗ്ദാനം വോട്ടര്‍മാര്‍ എത്രത്തോളം വിശ്വസിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പില്ല. ഗാസയിലും അദ്ദേഹം ഇതേ വാഗ്ദാനങ്ങള്‍ നല്‍കിയിരുന്നെങ്കിലും, ഹമാസ് ഇപ്പോഴും അവിടെ സ്വാധീനം നിലനിര്‍ത്തുന്നുണ്ട്.

തന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലുടനീളം നെതന്യാഹു സ്വപ്നം കണ്ടിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു ഇറാന് മേലുള്ള യുഎസ്-ഇസ്രായേല്‍ സംയുക്ത ആക്രമണം. എന്നാല്‍ ആ സ്വപ്ന സാഹചര്യത്തിലും ജോലി പൂര്‍ത്തിയാക്കാന്‍ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇറാന്റെ ഭരണകൂടത്തെ താഴെയിറക്കാന്‍ ജനങ്ങളെ ആഹ്വാനം ചെയ്‌തെങ്കിലും അത്തരമൊരു വിപ്ലവം അവിടെ ഉണ്ടായില്ല.

ചുരുക്കത്തില്‍, ഇറാന്റെയും സഖ്യകക്ഷികളുടെയും സൈനിക ശേഷി തകര്‍ത്തതാണ് വലിയ വിജയമെന്ന് ഇസ്രായേലികളെ വിശ്വസിപ്പിക്കാനാണ് ഭരണകൂടം ശ്രമിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ ട്രംപ് അടുത്ത തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുന്‍പ് മറ്റൊരു യുദ്ധത്തിന് താല്പര്യം കാണിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തില്‍, ഈ വെടിനിര്‍ത്തല്‍ ഇറാനെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു പുതിയ ഉയിര്‍ത്തെഴുന്നേല്‍പ്പിന് വഴിയൊരുക്കിയേക്കാം. യുദ്ധാനന്തര ഫലങ്ങളില്‍ കാര്യമായ മാറ്റം വന്നില്ലെങ്കില്‍, തന്റെ അധികാരം തന്നെ നെതന്യാഹുവിന് നഷ്ടപ്പെട്ടേക്കാം. അതുകൊണ്ട് നെതന്യാഹു എന്തു നിലപാട് സ്വീകരിക്കുമെന്നു കണ്ടറിയേണ്ടതുണ്ട്.

Summary: Despite repeatedly threatening to "obliterate" Iran, reports indicate that US President Donald Trump was making frantic efforts through Pakistan to secure a ceasefire deal. According to a Financial Times report, it was the White House that urged Islamabad to mediate temporary ceasefire talks with Iran.

The US calculated that Tehran would be more likely to accept a US-backed proposal if it were delivered by a Muslim-majority neighboring state that had maintained neutrality throughout the conflict. This was the primary reason for relying on Pakistan.

While Pakistan attempted to project itself as a peacemaker, this report calls into question Islamabad’s independent diplomatic stance. Even as President Trump issued threats and claimed Tehran was "begging" for peace, intense efforts for a ceasefire were happening behind the scenes.

For weeks, the Trump administration leaned on Islamabad to convince Iran to reopen the strategic Strait of Hormuz. Following secret discussions led by Pakistan's Army Chief, Asim Munir, the US, Israel, and Iran agreed to a two-week ceasefire on Tuesday night.

Despite his outward threats to destroy Iran, Trump was concerned about surging oil prices and the resilience of the Iranian regime. Consequently, he was eager for a truce. The US believed that as a Muslim-majority nation, Pakistan possessed the necessary influence over Iran. Furthermore, the statement released by Pakistani Prime Minister Shehbaz Sharif had reportedly been pre-approved by the White House.