Iran is witnessing its largest mass uprising since the 2022 'Woman, Life, Freedom' movement. The protests began on December 28, 2025, with a strike
എന് പ്രഭാകരന്
ദുബായ് : 2022ലെ 'വുമണ്, ലൈഫ്, ഫ്രീഡം' പ്രസ്ഥാനത്തിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ജനകീയ പ്രക്ഷോഭത്തിന് ഇറാന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയാണ്. കറന്സിയുടെ മൂല്യത്തകര്ച്ചയും കുതിച്ചുയരുന്ന വിലക്കയറ്റവുമാണ് നിലവിലെ പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പ്രധാന കാരണം. സുരക്ഷാ സേനയുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലില് ഇതുവരെ 7 പേര് കൊല്ലപ്പെട്ടതായാണ് സ്ഥിരീകരണം.
2025 ഡിസംബര് 28-ന് ടെഹ്റാനിലെ ഗ്രാന്ഡ് ബസാറിലെ വ്യാപാരികള് കടകളടച്ച് നടത്തിയ സമരത്തോടെയാണ് പ്രതിഷേധം തുടങ്ങിയത്. ഇപ്പോള് ഇറാനിലെ 32-ലധികം നഗരങ്ങളിലേക്ക് സമരം പടര്ന്നു കഴിഞ്ഞു. ടെഹ്റാന്, മഷ്ഹദ്, ഇസ്ഫഹാന്, ഷിറാസ് തുടങ്ങിയ പ്രധാന നഗരങ്ങള് ഇതില് ഉള്പ്പെടുന്നു. അസ്ന, ലോര്ദ്ഗന്, ഫുലാദ്ഷഹര്, കൂഹ്ദാഷ്ത് എന്നീ നഗരങ്ങളിലാണ് മരണം റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തത്.
ഇതിനിടെ, സമാധാനപരമായി പ്രതിഷേധിക്കുന്നവര്ക്കെതിരെ ഇറാന് സര്ക്കാര് ബലം പ്രയോഗിച്ചാല് ഇടപെടാന് അമേരിക്ക തയ്യാറാണെന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി.
ഇറാനിയന് റിയാലിന്റെ മൂല്യം റെക്കോര്ഡ് താഴ്ചയിലെത്തി. നിലവില് 1 ഡോളറിന് 1.45 ദശലക്ഷം റിയാല് എന്ന നിലയിലാണ് വിനിമയം. ഡിസംബറിലെ കണക്കനുസരിച്ച് പണപ്പെരുപ്പം 42.2% ആണ്. ഭക്ഷണസാധനങ്ങള്ക്ക് 72% വരെ വില വര്ധിച്ചു. കടുത്ത ശൈത്യകാലത്ത് അനുഭവപ്പെടുന്ന വൈദ്യുതി തടസ്സവും കുടിവെള്ള ക്ഷാമവും ജനജീവിതം ദുസ്സഹമാക്കി. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ 'സ്നാപ്ബാക്ക്' ഉപരോധങ്ങള് ഇറാന് സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ കൂടുതല് ഒറ്റപ്പെടുത്തി.
ജനങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക പരാതികള് ന്യായമാണെന്ന് പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാന് സമ്മതിച്ചെങ്കിലും, പ്രതിഷേധങ്ങള് അക്രമാസക്തമാകരുതെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നല്കി. ഐ.ആര്.ജി.സി, ബാസിജ് സേനകള് പ്രക്ഷോഭകര്ക്കെതിരെ കണ്ണീര്വാതകവും ലാത്തിച്ചാര്ജ്ജും പ്രയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. പലയിടങ്ങളിലും വെടിവെയ്പ്പ് നടന്നതായും റിപ്പോര്ട്ടുകളുണ്ട്.
പ്രതിഷേധങ്ങള് ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത് തടയാന് പല പ്രവിശ്യകളിലും ഇന്റര്നെറ്റ് വിച്ഛേദിച്ചിരിക്കുകയാണ്.ഇസ്രയേലി ചാരസംഘടനയായ മൊസാദ് ഇറാനിലെ പ്രക്ഷോഭകര്ക്ക് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച് സോഷ്യല് മീഡിയയില് സന്ദേശങ്ങള് പങ്കുവച്ചു.
സാമ്പത്തിക പ്രശ്നങ്ങളില് തുടങ്ങിയ സമരം ഇപ്പോള് രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങളിലേക്ക് മാറിയിട്ടുണ്ട്. 'ഏകാധിപതി തുലയട്ടെ', 'ഞങ്ങളുടെ ശത്രു ഇവിടെത്തന്നെയാണ്, അമേരിക്കയാണെന്ന് അവര് കള്ളം പറയുകയാണ്' തുടങ്ങിയ മുദ്രാവാക്യങ്ങളാണ് തെരുവുകളില് മുഴങ്ങുന്നത്.
ടെഹ്റാനില് പ്രതിഷേധക്കാര് തെരുവില്
ഇറാന് സര്ക്കാര് ഇനിയും പ്രതിഷേധക്കാരെ വധിക്കുകയാണെങ്കില് അമേരിക്കന് സൈന്യം തിരിച്ചടിക്കാന് സജ്ജമാണെന്ന് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. വെള്ളിയാഴ്ച പുലര്ച്ചെ തന്റെ 'ട്രൂത്ത് സോഷ്യല്' പ്ലാറ്റ്ഫോമിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം ഈ കര്ശന മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയത്.
ട്രംപിന്റെ സന്ദേശത്തിന് മറുപടിയുമായി ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ ഉപദേശകന് അലി ലാരിജാനി രംഗത്തെത്തി. 'ഇതൊരു ആഭ്യന്തര വിഷയമാണെന്നും ഇതില് അമേരിക്ക ഇടപെടുന്നത് മേഖലയിലാകെ അരാജകത്വമുണ്ടാക്കുമെന്നും അമേരിക്കന് താല്പ്പര്യങ്ങളുടെ നാശത്തിന് കാരണമാകുമെന്നും ട്രംപ് തിരിച്ചറിയണം' എന്ന് അദ്ദേഹം എക്സില് കുറിച്ചു.
ഇറാന്റെ മുന് കിരീടാവകാശി റെസ പഹ്ലവി ആറാം ദിവസവും പ്രതിഷേധക്കാര്ക്ക് ആവേശം പകര്ന്നു. 'നിങ്ങള് ചരിത്രം കുറിക്കുകയാണ്; രാജ്യം തിരിച്ചുപിടിക്കാനുള്ള ഒരു ജനതയുടെ ധീരതയുടെയും ഐക്യദാര്ഢ്യത്തിന്റെയും ചരിത്രമാണത്. ലക്ഷ്യത്തില് ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കൂ, വിജയം നമ്മുടേതാണ്,' എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഇസ്രയേല് ദേശീയ സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഇറ്റാമര് ബെന്-ഗ്വിറും പ്രതിഷേധക്കാരെ പിന്തുണച്ചു. 'ഇറാനിലെ ജനങ്ങള് സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാന് അര്ഹരാണ്. കൊലയാളിയായ ഏകാധിപതി ഖമേനിയില് നിന്ന് അവര്ക്ക് മോചനം ലഭിക്കണം,' എന്ന് അദ്ദേഹം അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
ബുധനാഴ്ച രാത്രി നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ ദാരിയൂഷ് അന്സാരി ബക്തിയാരിവന്ദ് എന്നയാള് സുരക്ഷാ സേനയുടെ വെടിയേറ്റ് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ഹെംഗാവ് മനുഷ്യാവകാശ സംഘടന റിപ്പോര്ട്ട് ചെയ്തു.
എത്ര പേര് തടവിലാക്കപ്പെട്ടു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ കണക്കുകളില്ല. എങ്കിലും കെര്മാന്ഷാ നഗരത്തില് നിന്ന് മാത്രം ഏഴ് പേരെ അധികൃതര് പിടിച്ചുകൊണ്ടുപോയതായി റിപ്പോര്ട്ടുകള് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ജൂണിലെ ഇസ്രയേല്-ഇറാന് യുദ്ധത്തിന് ശേഷം, എതിര്ശബ്ദങ്ങളെ അടിച്ചമര്ത്താന് ഇറാന് സര്ക്കാര് ശ്രമിക്കുന്നതായി ആരോപണമുണ്ട്. വിദേശ രാജ്യങ്ങളുമായി ചേര്ന്ന് ഗൂഢാലോചന നടത്തിയെന്ന് കുറ്റപ്പെടുത്തി പലരെയും വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയരാക്കുകയും, മര്ദ്ദനത്തിലൂടെ നിര്ബന്ധപൂര്വ്വം കുറ്റസമ്മതം നടത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നുവെന്ന് റിപ്പോര്ട്ടുകള് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഫ്ളോറിഡയില് ട്രംപും നെതന്യാഹും കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയ വേളയില്
ഈ അവസരം മുതലെടുത്ത് ഇറാനെ ആക്രമിക്കാന് അമേരിക്ക പദ്ധതിയിടുന്നതായും സംശയം ബലപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതിയോ മിസൈല് ശേഷിയോ പുനര്നിര്മ്മിക്കാന് ശ്രമിച്ചാല് സൈനിക നടപടി നേരിടേണ്ടി വരുമെന്ന് അമേരിക്കന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാള്ഡ് ട്രംപ് ഭീഷണി മുഴക്കി.
ഇറാന് സ്വന്തമായി ബങ്കര് ബസ്റ്റര്മിസൈലുകള് വികസിപ്പിക്കുന്നു എന്ന സംശയം ബലപ്പെട്ടതാണ് ഇസ്രയേലിനെയും അമേരിക്കയേയും ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത്. 2025 ജൂണില് അമേരിക്ക നടത്തിയ വ്യോമാക്രമണങ്ങള്ക്കും (ഓപ്പറേഷന് മിഡ് നൈറ്റ് ഹാമര്), ഇറാന്റെ ഭൂഗര്ഭ ആണവനിലയങ്ങള് തകര്ക്കാന് ജി ബി യു 57 ബോംബുകള് ഉപയോഗിച്ചതിനും പിന്നാലെയാണ് ഇറാന് ഈ നീക്കം ശക്തമാക്കിയത്.
ഇറാന്റെ പുതിയ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകളില് 'ടാന്ഡം-ചാര്ജ്' പെനട്രേറ്ററുകള് ഘടിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഇവ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിലായാണ് പ്രവര്ത്തിക്കുന്നത്. ആദ്യത്തെ സ്ഫോടനം കോണ്ക്രീറ്റ് പാളികളോ പാറകളോ തുളയ്ക്കുകയും, രണ്ടാമത്തെ പ്രധാന സ്ഫോടനം ഭൂഗര്ഭ അറയ്ക്കുള്ളില് നടന്ന് പരമാവധി നാശനഷ്ടങ്ങള് വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് ഇസ്രയേലിനെ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത്. ഇറാനില് നിന്നും മറ്റുമുള്ള ആക്രമണങ്ങളില് സ്വന്തം ജനതയെ ബങ്കറുകളില് ഒളിപ്പിച്ചാണ് ഇസ്രയേല് രക്ഷിക്കുന്നത്. അപായ സൈറണ് മുഴങ്ങിയാല് 90 സെക്കന്ഡില് ബങ്കറില് ഒളിക്കാന് പാകത്തിലുള്ള സംവിധാനമാണ് ഇസ്രയേല് ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്. അതിനെ തുളയ്ക്കുന്ന മിസൈലാണ് ഇറാന് ഒരുക്കുന്നതായി അറിയുന്നത്.
റഷ്യന് സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ 'വോയിഡ് സെന്സിംഗ് ഫ്യൂസുകള്' ഇറാന് വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഭൂമിക്കടിയിലെ ശൂന്യമായ ഇടങ്ങള് (ബങ്കറുകള്) തിരിച്ചറിഞ്ഞ് മാത്രം സ്ഫോടനം നടത്താന് ഇതിലൂടെ സാധിക്കും.
ഏകദേശം 1,800 കിലോഗ്രാം ഭാരമുള്ള പോര്മുനകള് ഇറാന് നിര്മ്മിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവ ഹൈപ്പര്സോണിക് മിസൈലായ ഫത്താ-2, ഖൈബര് ഷെക്കാന് തുടങ്ങിയ മിസൈലുകളില് ഉപയോഗിക്കാന് രൂപകല്പ്പന ചെയ്തവയാണ്. ഇസ്രായേലിലെ അതീവ സുരക്ഷിതമായ കമാന്ഡ് സെന്ററുകളും സാധാരണക്കാര്ക്കായുള്ള ബോംബ് ഷെല്ട്ടറുകളും ലക്ഷ്യം വച്ചാണ് ഇറാന് ഈ ആയുധങ്ങള് വികസിപ്പിക്കുന്നത്. തങ്ങളുടെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങള് ആക്രമിക്കപ്പെട്ടാല് തിരിച്ചടിക്കാനുള്ള ശേഷി കൈവരിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിലൂടെ ഇറാന് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്.
2025 അവസാനത്തോടെ പടിഞ്ഞാറന് ഇറാനിലെ പിരാന്ഷഹര് പോലുള്ള ഭൂഗര്ഭ മിസൈല് കേന്ദ്രങ്ങളില് പരീക്ഷണങ്ങള് നടന്നതായി ഉപഗ്രഹ ചിത്രങ്ങള് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇറാന്റെ ഈ നീക്കത്തിനെതിരെ ട്രംപ് ഭരണകൂടം കര്ശന മുന്നറിയിപ്പ് നല്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഫ്ലോറിഡയിലെ മാര്-എ-ലാഗോ റിസോര്ട്ടില് വച്ച് ഇസ്രയേല് പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിന് നെതന്യാഹുവുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷമാണ് ട്രംപ് പുതിയ ഭീഷണി മുഴക്കിയത്.
 |
| ജൂണിലെ ഏറ്റുമുട്ടല് വേളയില് ഇസ്രയേലിലേക്ക് ഇറാന് മിസൈലുകള് കൂട്ടമായി തൊടുത്തപ്പോള് |
ഇതുവരെ ഇറാന്റെ ആണവപദ്ധതികളില് മാത്രം ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്ന അമേരിക്ക, ആദ്യമായാണ് ഇറാന്റെ മിസൈല് ശേഷിയെയും ആക്രമിക്കുമെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. എന്നാല്, തങ്ങളുടെ മിസൈല് പരിപാടിയെക്കുറിച്ച് ചര്ച്ചകള്ക്കില്ലെന്ന് ഇറാന് വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. തങ്ങളുടെ ആണവ പ്രവര്ത്തനങ്ങള് സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങള്ക്കുള്ളതാണെന്ന് ഇറാന് ആവര്ത്തിക്കുന്നു.
കഴിഞ്ഞ ജൂണില് നടന്ന 12 ദിവസത്തെ യുദ്ധത്തില് 1,100-ലധികം ഇറാനികളും 28 ഇസ്രയേലികളും കൊല്ലപ്പെട്ടിരുന്നു. ഈ യുദ്ധത്തിന്റെ മുറിവുകള് ഉണങ്ങുന്നതിന് മുമ്പാണ് വീണ്ടും സംഘര്ഷ സാധ്യത ഉയരുന്നത്.
'ഇറാന് വീണ്ടും ആണവശക്തി വര്ദ്ധിപ്പിക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നതായി ഞാന് കേള്ക്കുന്നു. അങ്ങനെയാണെങ്കില് ഞങ്ങള് അവരെ അടിച്ചുതകര്ക്കും,' ട്രംപ് പറഞ്ഞു. ഇറാന്റെ ആണവ നിലയങ്ങള്ക്കും ദീര്ഘദൂര മിസൈല് കേന്ദ്രങ്ങള്ക്കും നേരെ ഉടനടി ആക്രമണം നടത്തുന്നതിനെ താന് പിന്തുണയ്ക്കുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ജൂണിലെ യുദ്ധസമയത്ത് ഇസ്രയേല് ഇറാന്റെ 27 പ്രവിശ്യകളിലായി 360-ഓളം ആക്രമണങ്ങള് നടത്തിയിരുന്നു. ഇതില് ഏകദേശം 1,000 ഇറാനിയന് മിസൈലുകള് നശിപ്പിക്കപ്പെടുകയും 30 മുതിര്ന്ന സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരും 11 ആണവ ശാസ്ത്രജ്ഞരും കൊല്ലപ്പെടുകയും ചെയ്തു. തിരിച്ചടിയായി ഇറാന് 500-ലധികം മിസൈലുകള് ഇസ്രയേലിന് നേരെ വിക്ഷേപിച്ചു.
Summary: Iran is witnessing its largest mass uprising since the 2022 'Woman, Life, Freedom' movement. The primary drivers behind the current protests are the plummeting value of the currency and skyrocketing inflation. It has been confirmed that seven people have died so far in clashes with security forces.
The protests began on December 28, 2025, with a strike by traders at Tehran's Grand Bazaar who closed their shops. The movement has now spread to more than 32 cities across Iran, including major hubs like Tehran, Mashhad, Isfahan, and Shiraz. Deaths were reported in the cities of Azna, Lordegan, Fouladshahr, and Kuhdasht.
Amidst these events, U.S. President Donald Trump warned that the United States is prepared to intervene if the Iranian government uses force against peaceful protesters.
The Iranian Rial has hit a record low, currently trading at 1.45 million Rials to 1 US Dollar. According to December data, inflation stands at 42.2%, with food prices surging by up to 72%. Power outages during the harsh winter and drinking water shortages have made daily life miserable. The United Nations' 'snapback' sanctions have further isolated the Iranian economy.
While President Masoud Pezeshkian acknowledged that the people's economic grievances are legitimate, he warned that protests must not turn violent. IRGC and Basij forces are using tear gas and lathi charges against demonstrators, with reports of gunfire in several locations. Internet services have been cut off in many provinces to prevent the coordination of protests.
The Israeli spy agency, Mossad, shared messages on social media expressing support for the protesters. What started as economic grievances has now shifted toward political goals, with slogans like "Death to the Dictator" and "Our enemy is here; they lie saying it is America" echoing in the streets.
Trump's Warning and International Reactions
President Donald Trump announced that the U.S. military is ready to retaliate if the Iranian government continues to kill protesters. He issued this stern warning early Friday via his 'Truth Social' platform.
Ali Larijani, advisor to Iran’s Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei, responded to Trump’s message on X (formerly Twitter), stating, "Trump must realize that this is an internal matter, and U.S. interference will cause chaos across the region and lead to the destruction of American interests."
Reza Pahlavi, the former Crown Prince of Iran, encouraged protesters for the sixth consecutive day, saying, "You are making history; it is the history of a people's courage and solidarity to take back their country. Stay focused on the goal; victory is ours."
Israeli National Security Minister Itamar Ben-Gvir also supported the protesters, remarking, "The people of Iran deserve to live freely. They must be liberated from the murderous dictator Khamenei."
The Hengaw Organization for Human Rights reported that a man named Dariush Ansari Bakhtiarivand was shot dead by security forces during a protest on Wednesday night. While exact figures of those detained are unavailable, reports suggest at least seven people were taken from Kermanshah city alone.
Following the Israel-Iran war in June, there are allegations that the Iranian government is attempting to suppress dissenting voices. Reports indicate that many have been sentenced to death on charges of conspiring with foreign countries, with forced confessions obtained through torture.
Concerns Over Missile Capabilities
Suspicion is growing that the U.S. plans to use this opportunity to attack Iran. President Trump threatened military action if Iran attempts to rebuild its nuclear program or missile capabilities.
The primary concern for Israel and the U.S. is the suspicion that Iran is developing its own 'bunker-buster' missiles. This move intensified after U.S. airstrikes in June 2025 (Operation Midnight Hammer), which utilized GBU-57 bombs to target Iran’s underground nuclear facilities.
Iran’s new ballistic missiles are reportedly equipped with 'tandem-charge' penetrators. These operate in two stages: the first explosion pierces concrete or rock layers, and the second main explosion occurs inside the underground chamber to cause maximum damage. This deeply concerns Israel, which relies on underground bunkers for its population's safety.
With Russian technological assistance, Iran has developed 'void-sensing fuses' that can detect empty underground spaces (bunkers) before detonating. They have also manufactured warheads weighing approximately 1,800 kg, designed for use in hypersonic missiles like the Fattah-2 and Kheibar Shekan. These weapons are aimed at Israel's highly secure command centers and civilian bomb shelters.
Satellite imagery suggests tests were conducted in late 2025 at underground missile sites in western Iran, such as Piranshahr. The Trump administration has issued a strict warning against these moves.
Trump issued his latest threat after a meeting with Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu at the Mar-a-Lago resort in Florida. President Masoud Pezeshkian countered that any attack would receive a "harsh and regrettable" response.
In the 12-day war last June, over 1,100 Iranians and 28 Israelis were killed. During that conflict, Israel conducted approximately 360 strikes across 27 Iranian provinces, reportedly destroying 1,000 Iranian missiles and killing 30 senior military officials and 11 nuclear scientists. Iran retaliated by firing over 500 missiles at Israel.
"I hear Iran is trying to increase its nuclear power again. If so, we will crush them," Trump stated, adding that he would support immediate strikes on Iran's nuclear plants and long-range missile centers.
COMMENTS