മണിക്കൂറുകള്‍ തോറും താവളം മാറിയിരുന്ന ലാറിജാനിയെ മൊസാദ് പിന്തുടര്‍ന്നു, ഇസ്രയേലി സേന ദൗത്യം നടപ്പാക്കി, ബാസിജ് സേനയുടെ തലവന്‍ ഗുലാംറെസ സുലൈമാനി ടെന്റിടിച്ച് കിടന്നിട്ടും കണ്ടെത്തി വധിച്ചു

Ali Larijani, Secretary of Iran’s Supreme National Security Council, was killed in an overnight Israeli airstrike

അലി ലാറിജാനി,  ഗുലാംറെസ സുലൈമാനി

എന്‍ പ്രഭാകരന്‍

ദുബായ് : ഇറാന്‍ സുപ്രീം നാഷണല്‍ സെക്യൂരിറ്റി കൗണ്‍സില്‍ സെക്രട്ടറി അലി ലാറിജാനി രാത്രിയിലെ വ്യോമാക്രമണത്തില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷാ സേനയും (ഐഡിഎഫ്) പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഇസ്രായേല്‍ കാറ്റ്‌സും ചൊവ്വാഴ്ച ഉച്ചയ്ക്ക് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഇക്കാര്യം ഇതുവരെ ഇറാന്‍ സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടില്ല. 

പരമോന്നത നേതാവ് അലി ഖമേനിയുടെ മരണത്തിന് ശേഷം നടന്ന ഏറ്റവും നിര്‍ണ്ണായകമായ വധശിക്ഷയാണിതെന്ന് ഇസ്രായേല്‍ കാറ്റ്‌സ് പറഞ്ഞു. 'ഇറാനിയന്‍ ഭീകരഭരണകൂടത്തിന്റെ യഥാര്‍ത്ഥ നേതാവ്' എന്നാണ് സൈന്യം ലാറിജാനിയെ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.

ഇതിനൊപ്പം, ഇസ്ലാമിക് റവല്യൂഷണറി ഗാര്‍ഡ് കോറിന്റെ പാരാമിലിട്ടറി വിഭാഗമായ ബാസിജ് സേനയുടെ തലവന്‍ ഗുലാംറെസ സുലൈമാനിയെയും അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി സയ്യിദ് കരീഷിയെയും വധിച്ചതായും ഐഡിഎഫ് സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഔദ്യോഗിക ആസ്ഥാനങ്ങളില്‍ നിന്ന് മാറി, തിരിച്ചറിയാതിരിക്കാന്‍ താല്‍ക്കാലികമായി കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ കൂടാരങ്ങളില്‍ കഴിയുന്നതിനിടെയാണ് ഇവര്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടത്. ബാസിജ് നേതൃത്വത്തിലെ ഭൂരിഭാഗം പേരും ഈ ആക്രമണത്തില്‍ ഇല്ലാതാക്കപ്പെട്ടതായി ഒരു ഇസ്രായേലി ഉദ്യോഗസ്ഥന്‍ വ്യക്തമാക്കി. കൂടാതെ ഐആര്‍ജിസി എയ്റോസ്പേസ് ഫോഴ്സ് ചീഫിനെയും വധിച്ചതായി സൈന്യം അറിയിച്ചു.

നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന പ്രസംഗത്തിന് മുന്‍പേ അന്ത്യം

ചൊവ്വാഴ്ച ഇറാനില്‍ ലാറിജാനി പൊതുസമ്മേളനത്തെ അഭിസംബോധന ചെയ്യാനിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാല്‍ അദ്ദേഹം പ്രസംഗിക്കാനുള്ള സാധ്യതയില്ലെന്നും ആക്രമണം ലക്ഷ്യം കണ്ടെന്നും ഇസ്രായേല്‍ സൈനിക വൃത്തങ്ങള്‍ നേരത്തെ തന്നെ ശുഭാപ്തിവിശ്വാസം പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ലാറിജാനിയുടെ മരണം സ്ഥിരീകരിച്ചതിന് പിന്നാലെ, 'അവസാനം, കരുണയില്ലാത്തവര്‍ മരിക്കും' എന്ന് മൊസാദിന്റെ പേര്‍ഷ്യന്‍ എക്‌സ് അക്കൗണ്ട് കുറിച്ചു.

ലാറിജാനിയെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ 'ബോസ്' എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ഇസ്രയേല്‍ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിന്‍ നെതന്യാഹു, ഇറാനിലെ 'ഗുണ്ടാസംഘത്തെ' തകര്‍ക്കാനാണ് തങ്ങള്‍ ശ്രമിക്കുന്നതെന്ന് വീഡിയോ സന്ദേശത്തിലൂടെ പറഞ്ഞു. ഇറാന്‍ ജനതയ്ക്ക് ഈ ഭരണകൂടത്തില്‍ നിന്ന് മോചനം നേടാനുള്ള അവസരം നല്‍കുകയാണ് തങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യമെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേര്‍ത്തു.

ഖമേനിക്ക് ശേഷം ഇറാനെ നയിച്ചിരുന്നത് ലാറിജാനി?

ഫെബ്രുവരി 28-ന് അയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയും മറ്റ് 40 ഓളം ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരും കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് ശേഷം ലാറിജാനിയാണ് ഭരണകൂടത്തെ നയിച്ചിരുന്നതെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഖമേനിയുടെ മകന്‍ മുജ് തബ ഖമേനിയെ അടുത്ത പരമോന്നത നേതാവായി നിയമിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, അദ്ദേഹം പരിക്കേറ്റ് ചികിത്സയിലാണെന്നതും പൊതുരംഗത്ത് കാണാനില്ലാത്തതും ലാറിജാനിയുടെ പ്രാധാന്യം വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചു. പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ആണവ ചര്‍ച്ചകള്‍ക്കും സുരക്ഷാ കാര്യങ്ങള്‍ക്കും ലാറിജാനിയായിരുന്നു നേതൃത്വം നല്‍കിയിരുന്നത്.

ലാറിജാനിയുടെ മരണം ഇറാന്റെ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങളെ സാരമായി ബാധിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തല്‍. നിലവില്‍ ഐആര്‍ജിസി തലവന്‍ അഹമ്മദ് വാഹിദി ഭരണത്തിന് പിന്നിലെ മറ്റൊരു പ്രധാന ശക്തിയായി തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ലാറിജാനിയുടെ വധം ഇസ്രായേലിനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു വിജയമാണ്. ടെഹ്റാനിലെ ഒരു രഹസ്യ കേന്ദ്രത്തിലായിരുന്ന ലാരിജാനിയെ ഇസ്രായേല്‍ ഇന്റലിജന്‍സ് പിന്തുടര്‍ന്ന് കണ്ടെത്തുകയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തോടൊപ്പം മകനും മറ്റ് ഉയര്‍ന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും കൊല്ലപ്പെട്ടതായാണ് വിവരം. 

ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ-സൈനിക മേഖലകളെ കൂട്ടിയിണക്കുന്ന പ്രധാന കണ്ണിയായിരുന്നു ലാരിജാനി. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണം വലിയ പ്രതിസന്ധിയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. മാര്‍ച്ച് 1 മുതല്‍ ഇറാന്‍ ഭരിക്കുന്ന ഇടക്കാല കമ്മിറ്റിയുടെ തലവനായിരുന്നു അദ്ദേഹം. മുന്‍പ് ഇറാന്‍ ആണവ ചര്‍ച്ചകളില്‍ മൃദുസമീപനം സ്വീകരിച്ചിരുന്ന അദ്ദേഹം, ഈയിടെ കടുത്ത നിലപാടുകളിലേക്ക് മാറിയിരുന്നു. പ്രധാന നേതാക്കള്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട സാഹചര്യത്തില്‍ റവല്യൂഷണറി ഗാര്‍ഡ് നേരിട്ട് ഭരണം ഏറ്റെടുക്കാന്‍ സാധ്യതയുണ്ടെന്നും റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പറയുന്നു.

ഇറാന്റെ സുപ്രീം നാഷണല്‍ സെക്യൂരിറ്റി കൗണ്‍സില്‍ തലവനായി 2025 ഓഗസ്റ്റിലാണ് ലാറിജാനി നിയമിതനായത്. നേരത്തെ 2005 ഓഗസ്റ്റ് മുതല്‍ 2007 ഒക്ടോബര്‍ വരെയും അദ്ദേഹം ഇതേ സ്ഥാനം വഹിച്ചിരുന്നു. ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ പ്രതിരോധം, രഹസ്യാന്വേഷണം, വിദേശനയം എന്നിവയുടെ മേല്‍നോട്ടം വഹിച്ചിരുന്നത് അദ്ദേഹമായിരുന്നു.

ഔദ്യോഗിക ജീവിതത്തിനിടയില്‍ ഇസ്ലാമിക് ഭരണകൂടത്തിനുള്ളില്‍ നിരവധി മുതിര്‍ന്ന പദവികള്‍ ലാറിജാനി വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2008 മുതല്‍ 2020 വരെ 12 വര്‍ഷം പാര്‍ലമെന്റ് സ്പീക്കര്‍, സാംസ്‌കാരിക-ഇസ്ലാമിക് ഗൈഡന്‍സ് മന്ത്രി, 1994 മുതല്‍ 2004 വരെ ഔദ്യോഗിക സംപ്രേക്ഷണ വിഭാഗമായ ഐആര്‍ഐബി തലവന്‍ എന്നീ നിലകളില്‍ അദ്ദേഹം പ്രവര്‍ത്തിച്ചു. ഇസ്ലാമിക് റവല്യൂഷണറി ഗാര്‍ഡ് കോറിന്റെ ജോയിന്റ് ചീഫ് ഡെപ്യൂട്ടി ആയും അദ്ദേഹം സേവനമനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍.

ലാറിജാനിയുടെ പിതാവും സഹോദരങ്ങളും ഇറാനിയന്‍ രാഷ്ട്രീയത്തിലും ഷിയാ നിയമശാസ്ത്രത്തിലും പ്രമുഖരാണ്. പിതാവ് ഹാഷിം ലാറിജാനി ഷിയാ നിയമ പണ്ഡിതനായിരുന്നു. ഷാ ഭരണകൂടം പുരോഹിതര്‍ക്കെതിരെ നടപടി തുടങ്ങിയതോടെ അദ്ദേഹം ഇറാഖിലെ നജാഫിലേക്ക് പലായനം ചെയ്തു. 1958-ല്‍ നജാഫിലാണ് അലി ലാറിജാനി ജനിച്ചത്. 1979-ലെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിന് ശേഷമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബം ഇറാനിലേക്ക് മടങ്ങിയത്.

അലി ലാറിജാനിക്ക് നാല് സഹോദരന്മാരാണുള്ളത്, അവരെല്ലാവരും ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കില്‍ ഉന്നത പദവികള്‍ വഹിച്ചവരാണ്. മൂത്ത സഹോദരന്‍ മുഹമ്മദ്-ജവാദ് അര്‍ദെഷീര്‍ ലാറിജാനി പാര്‍ലമെന്റ് അംഗവും അലി ഖൊമേനിയുടെ വിദേശനയ ഉപദേശകനുമായിരുന്നു. ഇളയ സഹോദരന്‍ സാദിഖ് ലാറിജാനി 2018 മുതല്‍ എക്‌സ്പിഡിയന്‍സി ഡിസര്‍ണ്മെന്റ് കൗണ്‍സില്‍ ചെയര്‍മാനായി സേവനമനുഷ്ഠിക്കുന്നു; അതിനുമുമ്പ് 2009 മുതല്‍ 2019 വരെ ചീഫ് ജസ്റ്റിസായിരുന്നു.

ഫെബ്രുവരി 28-ന് അയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയെ വധിച്ചതിന് ശേഷം ഇസ്രായേലിന്റെ ഒന്നാം നമ്പര്‍ ലക്ഷ്യം അലി ലാറിജാനി ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തെ കണ്ടെത്തുന്നതിനായി വന്‍തോതിലുള്ള രഹസ്യാന്വേഷണ-പ്രവര്‍ത്തന സ്രോതസ്സുകള്‍ ഇസ്രയേല്‍ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ലാറിജാനിയെ കണ്ടെത്തുന്നത് എളുപ്പമായിരുന്നില്ല. നിരീക്ഷണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറുന്നതില്‍ വൈദഗ്ധ്യമുള്ള അദ്ദേഹം, ഇസ്രായേലിന് തന്നെ കണ്ടെത്തുന്നത് വൈകിപ്പിക്കാന്‍ നിരവധി മുന്‍കരുതലുകള്‍ എടുത്തിരുന്നു.  

രണ്ടാഴ്ചയായി അദ്ദേഹം നിരന്തരം രഹസ്യ കേന്ദ്രങ്ങളിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയായിരുന്നു എന്ന് പ്രതിരോധ വൃത്തങ്ങള്‍ പറഞ്ഞു. ഇസ്രായേലിന്റെ ആക്രമണ പരിധിയില്‍ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന്‍ ലാറിജാനി എടുത്ത ഈ മുന്‍കരുതലുകള്‍ വിഫലമായത്, ഇറാനിയന്‍ നേതൃത്വം എത്രത്തോളം വേട്ടയാടപ്പെടുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവ് കൂടിയാണ്. 

ഔദ്യോഗിക ബാസിജ് ആസ്ഥാനങ്ങളില്‍ നിന്ന് മാറി, താല്‍ക്കാലികമായി കെട്ടിയുണ്ടാക്കിയ കൂടാരങ്ങളില്‍ ഒളിവില്‍ കഴിയാന്‍ ശ്രമിച്ച ബാസിജ് ദേശീയ നേതാവിനെയും ഇസ്രായേല്‍ സൈന്യം കണ്ടെത്തി വധിക്കുകയായിരുന്നു. 

Summary:  The IDF and Defense Minister Israel Katz confirmed on Tuesday afternoon that Ali Larijani, Secretary of Iran’s Supreme National Security Council, was killed in an overnight Israeli airstrike. Three separate sources confirmed to The Jerusalem Post that this is the most critical assassination since the death of former Supreme Leader Ali Khamenei. The military described Larijani as the "de facto leader of the Iranian terror regime."

Basij Commander and Top Leadership Killed

The IDF also confirmed the assassination of Gholamreza Soleimani, head of the Islamic Revolutionary Guard Corps' (IRGC) Basij paramilitary militia, and his deputy, Seyyed Karishi. They were killed while staying in makeshift tents, set up away from official headquarters to avoid detection. An Israeli official stated that the majority of the Basij leadership was eliminated in this strike. Additionally, the military announced it had killed the IRGC’s Aerospace Force chief.

Larijani was scheduled to address a public gathering in Iran on Tuesday. However, Israeli military sources expressed optimism that the strike had succeeded and that he would be unable to deliver the speech, even before his death was officially announced. Following the confirmation of Larijani's death, the Mossad’s Persian X (Twitter) account posted: "In the end, people without mercy will die."

The Prime Minister’s Office released an image capturing the moment Prime Minister Benjamin Netanyahu issued the order for these targeted assassinations. Referring to Larijani as the "boss" of the regime, Netanyahu stated in a video message that they are working to dismantle Iran's "group of gangsters." He added that their goal is to provide the Iranian people an opportunity to liberate themselves from this regime.

Larijani is believed to have been leading the regime since the assassination of Ayatollah Ali Khamenei and approximately 40 other top officials on February 28. Although Khamenei's son, Mojtaba Khamenei, was appointed as the next Supreme Leader, his reported severe injuries and absence from the public eye increased Larijani's importance. Larijani had been leading nuclear negotiations with Western nations and overseeing security affairs.

It is assessed that Larijani's death will significantly impact Iran’s strategic maneuvers. While IRGC chief Ahmad Vahidi remains another major power behind the administration, the assassination of Larijani is considered a major victory for Israel.